Schuttersfeest

Op de eerste donderdag van september stelt de grote Schutterij zich om 13:30 uur op in de Kapelstraat. Bekijk hier de routekaart.

Volgorde van opstellen

De volgorde van opstellen bij vertrek is als volgt:

  • A: 2 sappeurs en 2 bielemans onder begeleiding van de kapitein
  • B: muziekvereniging Nieuw Leven uit Steenderen
  • C: drager van het vaandel van de Schutterij onder begeleiding van de 1e luitenant
  • D: 2 gildemeesters
  • E: overige bestuursleden
  • F: grenadiers onder begeleiding van de 2e luitenant
  • G: schutters onder begeleiding van de sergeant

Nadere omschrijving:

  • De gildemeesters zijn verantwoordelijk voor de financiën en de drankvoorziening.
  • De kolonel (meestal de jongste vrijgezel van het bestuur) voert het commando vanaf de danstent tijdens de optocht.
  • De kapitein is verantwoordelijk voor het gebeuren op de vogelweide.
  • De luitenants begeleiden de optocht.
  • De sergeant begeleidt de schutters en in 2e instantie de koning.
  • Alle functionarissen dragen een witte broek, een wit overhemd, een rode stropdas en een donker colbert. De gildemeesters zijn te herkennen aan een rode bies langs de witte broekspijpen, de overige functionarissen hebben een blauwe bies.
  • Grenadiers zijn gewoonlijk oud-bestuursleden alsmede personen die een witte broek dragen.

Reglement vogelschieten

Art. 1 Deelname is mogelijk voor mannen vanaf 16 jaar. Recht op het koningschap hebben zij die:

  1. woonachtig zijn op het grondgebied van Bronkhorst;
  2. verloofd zijn of verkering hebben met een meisje dat op het moment woonachtig is in Bronkhorst;
  3. in Bronkhorst hebben gewoond;
  4. gehuwd zijn met een vrouw die gewoond heeft in Bronkhorst.

De onder 3 en 4 genoemden kunnen alleen deelnemen indien zij behalve het inleggeld minimaal EUR 10,- op de intekenlijst hebben getekend.

Art. 2 Iedere schutter is verplicht opgelegd te schieten.

Art. 3 Iedere schutter is verplicht op zijn beurt te schieten. Driemaal wordt zijn naam afgeroepen; niet aanwezig zijnde, wordt zijn beurt overgeslagen.

Art. 4 Voor iedere schutter die niet zelf wenst te schieten, schiet het bestuur.

Art. 5 De koning van het vorige jaar heeft automatisch de eerste schietbeurt.

Art. 6 Het koningschap wordt verloot indien de vogel:

  1. in de eerste ronde wordt afgeschoten voordat de laatste schutter een beurt heeft gehad;
  2. na een aantal ronden niet is afgeschoten, dit in overleg met de vogelmaker.

De vogel wordt verloot onder alle deelnemers, mits zij alle rondes hebben meegeschoten en er niet wordt geweigerd mee te loten.

Art. 7 De koning mag zijn koningschap overdragen aan vader, zoon of broer, maar aan geen ander. Voorwaarde is dat degene aan wie wordt overgedragen als schutter heeft deelgenomen.

Art. 8 De koning kiest zijn koningin of prins-gemaal. Deze moet wel aanwezig zijn op de kermis.

Art. 9 Iedere schietbeurt loopt van schot tot schot.

Art. 10 Iedere schutter kan maar één prijs ontvangen.

Art. 11 In kwesties waarin dit reglement niet voorziet, beslist het bestuur.

Programma

  • De optocht gaat zonder schutters en sergeant naar de danstent, waar de kolonel in de houding staat en aldaar het commando overneemt van de kapitein.
  • Vervolgens worden de schutters en de sergeant opgehaald in de Kapelstraat. De volledige optocht trekt om de schutters heen en houdt halt aan het eind van de Kapelstraat. In de optocht heeft de kolonel inmiddels de plaats van de kapitein ingenomen, die evenals de andere functionarissen een plaats naar achteren schuiven.
  • Er volgt een rondgang door de stad die eindigt op de vogelweide.
  • Voor het lossen van het eerste schot wordt het reglement voorgelezen.
  • De koning is hij die met een voorlader de (laatste rest van de) romp van de houten vogel op een paal van ongeveer 15 meter hoog heeft afgeschoten.

De vogel in de werkplaats van Jan Harmsen

De vogel is klaar om met bloemen te worden versierd. Hier staat hij opgesteld in de werkplaats van Jan Harmsen, die jarenlang vogelmaker is geweest.

  • De koning krijgt het koningszilver omgehangen en gaat samen met de schutters onder begeleiding van de sergeant naar de Veerdijk.
  • De andere personen van de optocht gaan naar het huis van de koningin, waar ook zij het koninginnezilver krijgt omgehangen.
  • Vervolgens gaat het naar de Veerdijk, waarbij het gebruikelijk is dat de koningin arm in arm met de kapitein deze weg aflegt.
  • Op de Veerdijk krijgen koning en koningin gelegenheid elkaar uitgebreid te feliciteren.

Koning en koningin Hendrik en Lien Nijenhuis op de Veerdijk, 1964

1964: De koningin is thuis opgehaald door de schutterij en hier begroeten koning en koningin Hendrik en Lien Nijenhuis elkaar op de Veerdijk.

  • Hierna volgt een optocht door Bronkhorst waarbij 2 met bloemen versierde paaltjes door de sappeurs en de bielemans worden omgehakt. De oorspronkelijke betekenis van sappeur is brandweerman; de huidige functie van de sappeurs is het met sabels de bloemen van de paaltjes slaan.
  • Vervolgens gaat de optocht naar de danstent, waar het koningspaar wordt gehuldigd.

De andere kermisdagen

Op de donderdagmorgen werkt de Kleine Schutterij (jeugd t/m 15 jaar) een soortgelijk programma af met kruisbogen. Tevens wordt de koning van de volwassenen van vorig jaar op de vogelmast door de stad gedragen.

De vrijdag staat in het teken van de volks- en kinderspelen.

Op de zaterdag is er overdag geen programma. ’s Avonds wordt de nieuwe koning op de vogelmast door de stad gedragen. Dit als het symbolische “begraven” van de kermis.

Het programma heeft in de loop der jaren bovenstaande vorm gekregen. Een aantal details nemen een belangrijke plaats in in dit geheel. Zou je ze echter weglaten of niet serieus benaderen, dan vervalt de charme van het gehele gebeuren. Daarom: laten wij ons best doen de jarenlange traditie nog eeuwen te laten voortduren.